De onderzoekers in Nederland zijn er nu over uit. Gesprekstherapie helpt minder goed bij een depressie dan eerder werd gedacht. Iets wat mensen met een echte depressie al eerder wisten, namelijk uit ervaring. Als je regelmatig depressief bent, zit er iets fout in je hersenen. Dan helpt er niets beter dan een pil.
Ikzelf heb een leven van depressies achter de rug. Via de huisarts kwam ik (als 18-jarige en onder dwang van mijn ouders) terecht bij een psycholoog, die na drie sessies concludeerde dat er weinig mis met me was. Ik was een wat onzekere adolescent, was de diagnose. ‘Maar dat was heel normaal.’ Daarna volgden respectievelijk psychotherapeuten bij de RIAGG (wachtlijst meestal 3 maanden), maatschappelijk werkers van het Gereformeerd Maatschappelijk Werk (had je toen nog) en – toen ik zelf geld verdiende – een rits dure alternatief therapeuten, van homeopaten tot healers.
De ommekeer kwam pas in 2000 toen mijn man mij meenam naar de huisarts, nadat ik een half jaar de straat niet meer op had gedurfd. Ik kwam de spreekkamer binnen en durfde niet te gaan zitten, zo erg trilden mijn ledematen. Binnen een minuut schreef de huisarts mij Seroxat (Paroxetine) voor. Ik had geen enkele bijwerking en was binnen 2 weken van mijn depressie en straatvrees af. Vijfentwintig jaar was ik met kleine tussenpozen depressief geweest en met 1 pil zag ik de wereld weer kleur krijgen en mooier worden.
Conclusie mijnerzijds: Ik mis een stofje in mijn hersenen en dat was er niet bij te praten. met psychotherapie. Als ze mij op mijn 18de een antidepressivum hadden voorgeschreven, had ik die ellendige jaren niet hoeven doormaken!
Aanstaande maandag is het een bijzonder sombere dag. Althans, als we de Britse psycholoog Cliff Arnall mogen geloven. Volgens hem is de derde maandag van januari officieel de meest deprimerende dag van het jaar, ook wel ‘blue monday’ genoemd. Het Fonds Psychische Gezondheid roept op om de klachten die te maken hebben met (winter)depressie niet te bagatelliseren. Mensen die kampen met een depressie, hebben langdurige klachten. Niet alleen op één bijzondere dag in het jaar.
Arnall kreeg al eerder kritiek op zijn, naar eigen zeggen, ‘wetenschappelijke’ formule. In een Canadese krant was te lezen dat verschillende wiskundigen zijn formule een één gaven voor de moeite. Arnall’s redenering om tot ‘blauwe maandag’ te komen is dan ook vrij simpel. In januari is het slecht weer waardoor er veel mensen zich vaker somber voelen. In de derde week van januari zijn goede voornemens vaak alweer verbroken en de gedachten aan kerst zijn naar de achtergrond verdwenen. Vakantie is nog ver weg en de maandelijkse rekeningen stromen weer binnen. De motivatie om iets aan de neerslachtige positie te doen is volgens de vader van de blue monday ver te zoeken.
Adrianne Dercksen, hoofd communicatie en voorlichting van het Fonds Psychische Gezondheid, legt uit: “De winterblues, waar Arnall het over heeft, is iets anders dan een echte depressie. Deze twee mag je niet verwarren. Voor een depressie adviseren wij de klachten serieus te nemen en om hulp te zoeken. Ga dus naar de huisarts. Voor blue monday gelden wat algemenere tips. Pak je goede voornemens (opnieuw) op. Plan nu alvast je vakantie. Neem een lekkere fruitsalade mee voor je directe collega’s en ga tijdens de lunch naar buiten voor een stevige wandeling. Kijk in de avond je favoriete serie, of huur een mooie film. Dan kom je deze dag heus wel door.”
Meer dan 1,2 miljoen mensen in Nederland hebben een depressieve stemming tijdens het najaar en de winter. Bij ongeveer 450.000 van hen is sprake van een winterdepressie. Mensen die last hebben van deze vorm van depressie komen tijdens de winterperiode vrijwel tot niets. Iedereen kan een winterdepressie krijgen. Maar vooral vrouwen in de leeftijd van 13 tot en met 55 jaar hebben er een grotere gevoeligheid voor.
Winterdepressie wordt vaak verward met de winterblues. Mensen met winterblues zijn niet ziek, maar hebben wel klachten. Deze klachten zijn hetzelfde als bij winterdepressie maar minder ernstig.
Adrianne Dercksen, hoofd communicatie en voorlichting van het Fonds Psychische Gezondheid, legt uit: “sommige mensen zouden het liefst een soort winterslaap houden. Dat kan niet in een 24-uurs economie. Toch kun je aan de ‘blues’ ook een positieve draai geven. Doe een dikke winterjas aan en ga tóch naar buiten. Eet lichtere voeding en blijf in beweging. Dat is belangrijk. Is het buiten grijs en kwakkelt het weer: maak je huis gezellig en doe een kaarsje aan. Lees een boek, lekker op de bank. Geef toe aan je gevoel en maak een pas op de plaats. Lichttherapie is volgens het fonds bij de meeste mensen met winterdepressie en winterblues effectief.
